Ticaret ve Şirketler Hukuku Rehberi

Aslan Hukuk Danışmanlık ve Avukatlık Bürosu olarak, Balıkesir'de ve tüm Türkiye'de Ticaret ve Şirketler Hukuku alanında faaliyet göstermekte; Türk ve yabancı sermayeli şirket kuruluşlarından birleşme ve devralmalara, ticari sözleşmelerin hazırlanmasından haksız rekabet davalarına kadar geniş bir yelpazede avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetleri sunmaktayız.

Ticaret Hukuku; üretim, değişim ve tüketim aşamalarındaki ticari faaliyetleri düzenleyen, Medeni Hukuk ve Borçlar Hukuku ile bağlantılı, uluslararası nitelik taşıyan özel bir hukuk dalıdır. Ticari ilişkilerin giderek karmaşıklaştığı günümüz dünyasında, ticari faaliyetlerden kaynaklanan ihtilafların önceden öngörülmesi ve bunlara karşı önlem alınması büyük önem taşımaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK), ticari işletme kavramını merkez alan modern bir sistem benimsemiştir.

Aşağıda, Ticaret ve Şirketler Hukuku alanında sıkça sorulan soruları, temel kavramları ve bu konulardaki hukuki yaklaşımlarımızı bulabilirsiniz.

Aslan Hukuk Danışmanlık ve Avukatlık Bürosu Ticaret ve Şirketler Hukuku Hizmetleri

Aslan Hukuk Danışmanlık ve Avukatlık Bürosu'ndaki ticaret ve şirketler hukuku avukatı ekibimiz, ticari ilişkilerin hukuki zeminini sağlamlaştırmak ve olası uyuşmazlıklara etkin çözümler üretmek için hukuki destek vermektedir. Balıkesir Ticaret Hukuku Avukatı kadromuzun sunduğu başlıca hizmetler şunlardır:

Şirket Kuruluşları ve Ana Sözleşme Hazırlanması: Anonim şirket, limited şirket, yabancı şirket şubesi ve irtibat bürosu kuruluş işlemleri.

Şirket Genel Kurul ve Yönetim Kurulu Toplantıları: Danışmanlık ve hukuki destek sağlanması.

Sermaye İşlemleri: Sermaye artırımları ve indirimleri süreçleri.

Birleşme ve Devralmalar (M&A): Hisse devir işlemleri, şirket birleşme ve devralma süreçlerinde hukuki danışmanlık.

Sözleşmeler Hukuku: Her türlü ticari sözleşmenin (ortaklık, alım-satım, franchising, acentelik, lisans, kredi, leasing, uluslararası distribütörlük anlaşmaları vb.) hazırlanması, incelenmesi ve müzakeresi.

Due Diligence: Şirket satın alma veya birleşme süreçlerinde durum tespiti raporlarının hazırlanması.

Haksız Rekabet: Haksız rekabetin önlenmesi ve davaları.

Kıymetli Evrak Hukuku: Çek, senet, poliçe gibi kıymetli evraklardan doğan uyuşmazlıklar.

Ticaret Hukuku Danışmanlığı: Kurumsal hukuki danışmanlık hizmetleri, hukuki risklerin tespiti ve önlenmesi.

Uluslararası Ticaret Hukuku: Gümrük davaları, ithalatta haksız rekabet, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'dan doğan davalar, uluslararası tahkim ve sözleşmelerden doğan davaların çözümü.

Vergi ve Teşvik Danışmanlığı: İhracat tahsillerinin denetlenmesi, ithalat işlemlerinin yapılması, serbest bölgelerdeki teşviklerden yararlanma.

Yurtdışı Alacak Takibi ve Yatırım Danışmanlığı.

Ticari İşletme Hukuku ve Tacir Kavramı

Yasal Dayanak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) madde 11, 12, 18.

Soru: Bir işletmenin "ticari işletme" sayılabilmesi için hangi şartları taşıması gerekir? "Tacir" kimlere denir ve esnaf işletmesinden farkı nedir?

Cevap ve Açıklama: Ticaret hukuku, ticari işletmeyi ve tacirin faaliyetlerini düzenler. Türk Ticaret Kanunu, "Ticarî işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir (TTK m.11/I)." şeklinde bir tanım yapar.

Bir işletmenin "ticari işletme" olarak nitelendirilebilmesi için dört temel unsuru barındırması gerekir:

Gelir Sağlama Amacı: İşletmenin kar elde etme hedefi olmalıdır.

Devamlılık: Faaliyetin arızi (geçici) değil, sürekli bir şekilde yürütülmesi gerekir.

Bağımsızlık: İşletmenin başka bir işletmeye bağlı olmaması, kendi adına ve hesabına faaliyet göstermesi.

Esnaf Faaliyeti Sınırını Aşma: İşletmenin cirosunun veya faaliyet hacminin, esnaf işletmesi için Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen yasal sınırları aşması.

Tacir Kimdir? TTK, taciri gerçek kişiler ve tüzel kişiler olarak ikiye ayırır:

Gerçek Kişi Tacir: "Bir ticari işletmeyi, kısmen dahi olsa, kendi adına işleten kimseye tacir denir (TTK m. 12/I)." Gerçek kişinin tacir olabilmesi için bir ticari işletmenin mevcut olması, işletilmesi ve bu işletmenin kendi adına yürütülmesi şarttır.

Tüzel Kişi Tacir: Ticaret şirketleri (Anonim Şirket, Limited Şirket vb.), amacına varmak için ticari işletme işleten dernekler ve kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde yönetilen veya ticari şekilde işletilen kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseseler tacir sayılır (TTK m. 18/I).

Ticari İşletme - Esnaf İşletmesi Sınırı: Bir işletmenin ticari işletme olarak nitelendirilmesi, o işletmenin Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olması anlamına gelir. Esnaf işletmeleri ise Türk Borçlar Kanunu hükümlerine tabidir. Bu iki tür işletme arasındaki sınır, her yıl Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen yavanlar (alım-satım veya iş hasılatı tutarları) ile çizilir. Bu oranların altında kalan işletmeler esnaf işletmesi sayılır.

Aslan Hukuk Danışmanlık ve Avukatlık Bürosu olarak; gerek gerçek kişi gerekse tüzel kişi tacirlere, ticari işletmelerinde sürdürülebilirlik adına her türlü danışmanlık ve muhtemel problemlere çözüm üretmeye çalışan ekibimizle birlikte hizmet vermekteyiz.

Şirket Çeşitleri ve Kuruluş Koşulları

Yasal Dayanak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK).

Soru: Türkiye'de kurulabilen şirket çeşitleri nelerdir? Anonim ve Limited şirketlerin kuruluş koşulları ile avantaj ve dezavantajları nelerdir?

Cevap ve Açıklama: Türkiye'de 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında kurulabilen şirketler: Anonim Şirket, Limited Şirket, Kooperatif, Kollektif Şirket ve Komandit Şirket'tir. Bunlar arasında en sık tercih edilen ve küresel ekonomide de yaygın olanlar Anonim Şirketler (A.Ş.) ile Limited Şirketler (Ltd. Şti.)'dir.

A) Anonim Şirketler (A.Ş.):

Ortak Sayısı: Tek ortakla kurulabilir, azami ortak sayısı sınırsızdır.

Sermaye: Asgari kuruluş sermayesi 50.000 TL'dir. Kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş halka açık olmayan anonim şirketlerin başlangıç sermayesi en az 100.000 TL olmalıdır. Nakden taahhüt edilen payların itibari değerlerinin en az ¼’ü tescilden önce, geri kalanı şirketin tescilini izleyen 24 ay içinde ödenmelidir.

Ortakların Sorumluluğu: Ortakların sorumluluğu, sadece taahhüt ettikleri sermaye miktarı ile sınırlıdır. Şirket borçlarından kişisel olarak sorumlu değildirler.

Hisse Devri: Hisse devirleri hisse devir sözleşmesi ile gerçekleştirilir. Noter huzurunda devir ve hisse senedi devrinin ticaret siciline tescili zorunlu değildir. Bu durum, hisse devirlerini daha esnek kılar.

Halka Arz: Halka arz imkanı mevcuttur.

B) Limited Şirketler (Ltd. Şti.):

Ortak Sayısı: Tek ortakla kurulabilir, azami ortak sayısı 50'dir.

Sermaye: Asgari kuruluş sermayesi 10.000 TL'dir. Nakden taahhüt edilen payların itibari değerlerinin en az ¼’ü tescilden önce, geri kalanı şirketin tescilini izleyen 24 ay içinde ödenmelidir. Esas sermaye paylarının itibari değerleri farklı belirlenebilir ancak en az 25 TL veya katları olması şarttır.

Ortakların Sorumluluğu: Ortakların sorumluluğu, taahhüt ettikleri sermaye miktarı ile sınırlıdır. Ancak, kamu alacaklarından (vergi, SGK primi vb.) şirket pay defterine kayıtlı sermaye oranında ortakların şahsi malvarlıklarıyla sorumluluğu gündeme gelebilir.

Hisse Devri: Hisse devri için hisse devrine ilişkin yazılı sözleşmenin hazırlanması ve bu sözleşmenin noterce onaylanması, hisse devrinin şirket genel kurulunca onaylanması ardından hisse devrinin ticaret siciline tescili ve son olarak hisse devrinin şirket pay defterine kayıt ettirilmesi gerekir. Hisse devri, Anonim Şirketlere göre daha bürokratiktir.

Halka Arz: Halka arz olanakları mevcut değildir.

Şirket Kuruluş ve Tescil Süreci:

2 Ocak 2013 tarihi itibarıyla şirket kuruluşlarında Mersis (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) uygulamasına geçilmiştir. Şirket kuruluş işlemleri öncelikle çevrimiçi ortamda başlatılır ve şirket ana sözleşmesi bu çevrimiçi ortamda oluşturulur. Sistemden alınan Mersis Numarası ile notere gidilerek, şirket ana sözleşmesinin noter onaylı örnekleri alınır. Daha sonra Ticaret Odası'nın (İTO) Tescil ve Kuruluş işlemlerine ilişkin istediği belgeler düzenlenerek fiziken ibraz edilmesiyle başvuru tamamlanır. Şirketin Ticaret Sicil Müdürlüğüne tescil edilmesinin ardından imza yetkilileri noterde imza sirküleri düzenlemelidir. Tescil sonrası Ticaret Sicil Müdürlüğü ilgili vergi dairesi ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na şirketin kuruluşu hakkında re’sen bildirimde bulunur.

Aslan Hukuk Danışmanlık ve Avukatlık Bürosu olarak, müvekkillerimizin Türkiye’deki şirket kuruluş işlemlerinde en hızlı ve en ekonomik çözümleri sunan bir çözüm ortağı haline gelmiş bulunmaktayız.

Yabancı Şirketlerin Türkiye'deki Yapılanmaları: Şube ve İrtibat Büroları

Yasal Dayanak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği.

Soru: Yabancı şirketler Türkiye'de nasıl şube veya irtibat bürosu kurabilir? Şube ve irtibat büroları arasındaki temel farklar ve avantajları nelerdir?

Cevap ve Açıklama: Türkiye, dünya ticaretinde stratejik konumu ve yabancı yatırımı teşvik edici politikalarıyla yabancı yatırımcılar için cazip bir ülke haline gelmiştir. Yabancı şirketler, Türkiye'de ticari faaliyetlerini sürdürmek veya pazar araştırması yapmak amacıyla şube veya irtibat bürosu kurabilirler.

A) Yabancı Şirket Şubesi Kuruluşu:

Tanım: Şubeler, ana şirketin bağımlı bir uzantısıdır; ayrı bir tüzel kişilikleri yoktur ve ana şirketle aynı amaçlar için kurulabilirler.

İzin: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü'nden izin alınması gereklidir. Ana şirketin sermayesinin paylara bölünmüş olması şarttır; aksi halde şube açılamaz.

Belgeler: Dilekçe, ana sözleşme, Türkiye'de şube açma kararı, onaylı müzeyyel beyanname, şube müdürünün imza beyannamesi ve vekaletnamesi, sicil belgesi gibi evraklar gerekir.

Faaliyet: Şubeler, ticari faaliyette bulunabilir, kendi başlarına gelir elde edebilirler.

Vergilendirme: Kurumlar ve katma değer vergisi mükellefiyetleri bulunur.

Tescil: Bulundukları yerin ticaret siciline tescilleri zorunludur.

B) İrtibat Bürosu Kuruluşu:

Tanım: Merkezi yurtdışında olan ana yabancı şirkete bağlı olarak, Türkiye'de ticari faaliyette bulunmamak kaydıyla pazar araştırması, tanıtım, haberleşme, teknik destek gibi faaliyetleri yürütmek üzere kurulan yapılardır.

İzin: Ekonomi Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'nden izin alınır. İlk izin azami 3 yıl süreyle verilir ve faaliyet türüne göre uzatılabilir (5-10 yıl), ancak pazar araştırması gibi faaliyetler için süre uzatılmaz.

Faaliyet: Ticari faaliyette bulunamazlar, gelir elde edemezler. Masrafları tamamen yurtdışındaki ana şirket tarafından karşılanır.

Vergilendirme: Ticari faaliyette bulunmadıkları için KDV ve Kurumlar Vergisi mükellefiyetlerinden muaftır. Çalışan personele yapılacak ücret ödemelerinden damga vergisi kesintisi yapılmaz. Yurtdışından gelen döviz cinsinden ücretler gelir vergisinden muaf tutulur.

Tescil: Ticaret siciline tescil ve ilanı gerekmez.

Avantajlar: İrtibat büroları, yabancı şirketlere Türkiye pazarını düşük maliyetle ve bürokratik engellere takılmadan araştırmanın güvenli bir yolunu sunar. Şubeler ise tam ticari faaliyet imkanı ve daha uzun süreli planlama fırsatları sağlar.

Aslan Hukuk Danışmanlık ve Avukatlık Bürosu olarak, yabancı müvekkillerimizin Türkiye'deki yatırım stratejilerine uygun olarak şube veya irtibat bürosu kuruluş süreçlerini A'dan Z'ye yönetmekteyiz.

Şirketlerin Sona Ermesi, Tasfiyesi ve Birleşme/Devralmalar

Yasal Dayanak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu.

Soru: Şirketlerin sona erme ve tasfiye süreçleri nasıl işler? Birleşme ve devralmalar hukuken ne anlama gelir?

Cevap ve Açıklama: Şirketler, tıpkı kuruluşları gibi belirli hukuki prosedürlere uyularak sona erdirilir ve faaliyetlerini sonlandırır.

A) Şirketlerin Sona Erme Sebepleri:

Süreli Şirketlerde: Ana sözleşmede öngörülen sürenin sona ermesi.

Amacın Gerçekleşmesi/İmkansızlaşması: Şirket ana sözleşmesinde öngörülen işletme amacının gerçekleşmesi veya gerçekleşmesinin imkansız hale gelmesi.

Genel Kurul Kararı: Şirketin tasfiyesine ilişkin usulüne uygun alınmış genel kurul kararı.

İflas: Şirketin iflasına karar verilmesi.

Mahkeme Kararı: Ortaklardan birinin haklı sebeplerin varlığı halinde mahkemeden şirketin feshini talep etmesi.

B) Tasfiye Süreci:

Şirketin sona ermesi halinde genellikle tasfiye süreci başlar. Tasfiyeli sona erme, şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiği ve tüm hesaplarının kapatıldığı bir süreçtir.

Tasfiye Halinde Şirket: Şirket malvarlığının ortaklar arasında dağıtımına başlanana kadar tüzel kişiliğini korur ve ticaret unvanını "tasfiye halinde" ibaresiyle birlikte kullanır. Organların yetkileri de tasfiye amacıyla sınırlıdır.

Bildirimler: Kapanış işlemlerinde ticaret sicil müdürlükleri ve vergi dairelerine bildirimde bulunulması zorunludur.

Tasfiye Süresi: Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayımlanan tasfiye isteği ile birlikte şirket genellikle 1 yıl süre ile tasfiye amacıyla varlığını sürdürür.

Malvarlığının Dağıtılması: Tasfiye halindeki şirketin borçları ödendikten ve pay bedelleri geri verildikten sonra kalan varlık, esas sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa pay sahipleri arasında ödedikleri sermayeler ve imtiyaz hakları oranında dağıtılır.

Tasfiyeden Dönme: Şirket malvarlığının ortaklar arasında dağıtımına henüz başlanmadığı durumlarda, kanunda öngörülen nisaplarda alınacak kararla tasfiye halinin kaldırılması ve şirketin varlığını devam ettirmesi mümkündür.

C) Birleşme ve Devralmalar (Mergers & Acquisitions - M&A):

Tanım: Şirketlerin stratejik büyüme, pazar payını artırma, yeni teknolojilere erişim veya maliyet avantajı sağlama gibi nedenlerle bir araya gelmesi veya birinin diğerini satın alması süreçleridir.

Türleri:

Devralma Şeklinde Birleşme: Bir ticaret şirketinin diğerini devralması ve devrolunan şirketin tasfiyesiz sona ermesi.

Yeni Kuruluş Şeklinde Birleşme: Ticaret şirketlerinin yeni bir şirket içinde bir araya gelmeleri ve mevcut şirketlerin tasfiyesiz sona ermesi.

Hukuki Destek: Aslan Hukuk Danışmanlık ve Avukatlık Bürosu, şirket birleşme ve devralma süreçlerinin her aşamasında (durum tespiti - due diligence, hisse satın alma ve ortaklık sözleşmelerinin hazırlanması, müzakeresi, rekabet hukuku gereklilikleri) hukuki destek sağlamaktadır.

Şirketlere Kurumsal Hukuki Danışmanlık Hizmeti

Soru: Şirketlerin hukuki danışmanlık hizmeti almasının önemi nedir? Önleyici danışmanlık hizmetleri neleri kapsar?

Cevap ve Açıklama: Günümüzde ticari ilişkilerin karmaşıklığı ve yasal mevzuatın sürekli değişmesi, şirketler için hukuki riskleri artırmaktadır. Hukuki problemlere zamanında ve doğru çözümlerin sunulmaması, ileride çok daha büyük maddi ve itibari zararlara yol açabilir. Bu nedenle şirketler için "önleyici hukuki danışmanlık" hizmeti hayati bir öneme sahiptir.

Önleyici Danışmanlık Hizmetinin Önemi:

Risk Yönetimi: Şirketlerin karşılaşabileceği hukuki problemler, problem ortaya çıkmadan öngörülmeye ve önlenmeye çalışılır.

Uyuşmazlıkların Önlenmesi: Hukuki risklerin engellenmesi veya azaltılması sağlanarak, uyuşmazlıkların yargı sürecine taşınması yerine, daha başlangıç aşamasında çözümlenmesi hedeflenir. Bu, şirketleri gereksiz yüklü dava masraflarından kurtarır.

Uyumluluk (Compliance): Yeni çıkan kanunlar ve yönetmelikler ile ticari uygulamalardaki değişiklikler takip edilerek, şirketin mevzuata tam uyum sağlaması temin edilir.

Stratejik Karar Alma: Şirket genel kurul ve yönetim kurulu toplantılarına ilişkin bilgilendirmeler yapılır, doğru hukuki altyapının oluşturulması sağlanır.

Sözleşme Yönetimi: Olası uyuşmazlıklar dikkate alınarak, şirketlere ilişkin her türlü sözleşmenin (kuruluş sözleşmeleri, ortaklık sözleşmeleri, mal alım-satım sözleşmeleri, franchising, acente, lisans, yüklenici, danışmanlık, hizmet ve diğer ticari sözleşmeler) hukuki güvenliğinin sağlanması.

Aslan Hukuk Danışmanlık ve Avukatlık Bürosu olarak, şirketlerin kurulması ve devamındaki süreçte sağlam bir hukuki temel zemin hazırlanması, hukuki meseleler hakkında doğru bilgilendirme ve yönlendirme için önleyici danışmanlık hizmeti sunmaktayız. Bu sayede müvekkil şirketlerimizin ticari hedeflerine güvenle ulaşmalarını destekliyoruz.

Sonuç

Aslan Hukuk Danışmanlık ve Avukatlık Bürosu olarak, Ticaret ve Şirketler Hukuku alanının sürekli gelişen ve uzmanlık gerektiren bir alan olduğunun farkındayız. Yukarıda sunulan açıklamalar, bu hukuk dalının temel prensiplerini ve güncel uygulamalarını anlamanıza yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır. Ancak, her somut olayın kendine özgü koşulları bulunmakta ve yasal süreçler hızla değişebilmektedir.

Hak kaybı yaşanmaması, doğru hukuki stratejinin belirlenmesi ve sürecin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi adına mutlaka uzman bir ticaret ve şirketler hukuku avukatından profesyonel hukuki destek alınması büyük önem taşımaktadır. Aslan Hukuk Danışmanlık ve Avukatlık Bürosu, şirket kuruluşlarından ticari uyuşmazlıklara, sözleşme yönetiminden birleşme ve devralmalara kadar müvekkillerimizin haklarını en güçlü şekilde savunmaya devam etmektedir.

Bize Ulaşın: Balıkesir'de çalışmalarına devam eden Aslan Hukuk Danışmanlık ve Avukatlık Bürosu'na ve uzman ticaret ve şirketler hukuku avukatı kadromuza web sitemizin iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.